-KORTE KRAAKHANDLEIDING-

Amsterdam-versie 21-8-99

Hier voor je ligt de korte kraakhandleiding van de gezamenlijke kraakspreekuren van Amsterdam. Deze handleiding gaat specifiek in op de situatie in die stad. Wil je in andere steden iets kraken, kijk dan even in de adressenlijst. Uit sommige steden hebben we nog extra informatie ontvangen, zoals uit zwolle. Wij hopen dat meer steden zullen volgen, zodat dit kan uitgroeien tot een landelijke handleiding met toegepaste informatie over verschillende steden
Naast het lezen van benedenstaande kraakhandleiding raden we je aan kontakt op te nemen met een kraakspreekuur of krakers in de buurt. De mensen die bij het KSU werken zullen proberen je te helpen met nuttige aanwijzingen en tips. Voordat je een woning kunt kraken moet je meer te weten zien te komen over de woning. Over hoe je dat precies doet kan deze handleiding je meer duidelijkheid verschaffen.

Het inschatten van de kansen of gevaren bij het kraken van een pand of etage is tamelijk lastig, zeker als je dit alleen probeert te doen. Grofweg kan je stellen dat als je iets kraakt dat langer dan een jaar leeg staat, de eigenaar eerst zijn zaken op orde moet krijgen om een ontruimingsvonnis te verkrijgen. Als hij alles op orde heeft, zoals bijvoorbeeld een sloopvergunning, moet hij eerst nog een dagvaarding uitbrengen. Voordat dit leidt tot een uitvoerbaar ontruimingsvonnis ben je minimaal een maand verder. Meestal zie je het nog langer van te voren aankomen. Natuurlijk zijn hier weer uitzonderingen op, soms duurt een procesgang enkele jaren, soms versnellen ze de boel. Als je een 'gevoelig' pand kraakt, worden er extra stappen ondernomen om je eruit te krijgen. Hierbij wordt het meestal niet zo nauw genomen met wetten. Gelukkig leidt niet elke kraak tot een ontruiming. Er wordt nog wel eens wat gelegaliseerd en veel panden worden vrijwillig verlaten omdat de krakers zich bijvoorbeeld kunnen vinden in de plannen die ermee zijn. Maar laten we bij het begin beginnen, het vinden van een te kraken ruimte

Een van de eerste dingen die je moet bepalen voordat je met kraken begint, is wat voor soort ruimte jij of je groep zoekt. Een kleine etage om alleen te wonen of een groot pand waar een groep mensen kan wonen en werken. Voor grote panden kun je het beste terecht in het centrum of de Vondelpark-Concertgebouw-buurt (VPC). Voor woonetages kun je terecht in de Schinkelbuurt, de Rivierenbuurt, West, Oost of De Pijp. Zie voor adressen van verschillende kraakspreekuren de adressenlijst

Woningen in Amsterdam zijn verdeeld in verschillende sectoren:

De sociale sector;
Dit zijn alle woningen met een huur tussen de ƒ150,- en de ƒ1085,-, welke in het bezit zijn van woningbouwcorporaties. De verschillende corporaties in Amsterdam zijn verdeeld over drie clusters, waarbinnen je als woningzoekende kan worden ingeschreven.

De particuliere sector;
Dit zijn alle woningen met een huur tussen de ƒ150,- en de ƒ1085,-, die in het bezit zijn van particuliere eigenaren.

De vrije sector;
Dit zijn alle woningen met een huur die ligt boven de ƒ1085,-.

Voor de sociale en de particuliere sector geldt dat alleen een huurcontract kan worden afgesloten wanneer er een huisvestingsvergunning is afgegeven. Deze wordt afgegeven door de Stedelijke woningdienst (SWD) zie verder HUISVESTINGSVERGUNNING. Van de particuliere markt wordt zo'n 33% geclaimd door de SWD voor voorrangskandidaten (dit zijn woningzoekenden die wegens sociale of medische redenen voorrang krijgen bij de toewijzing van een woning). De rest van de particuliere en de sociale sector is voor starters (woningzoekenden die geen lege woning in Amsterdam achterlaten) en doorstromers (woningzoekenden die wel een lege woning in Amsterdam achterlaten). Voor krakers is vooral de particuliere sector die niet geclaimd is door de SWD van belang.

HOE LANG STAAT IETS LEEG?

Er zijn verschillende manieren om erachter te komen hoe lang iets leeg staat. Stel in eerste instantie vast of iets leeg staat!!! Controleer regelmatig of er niets gebeurt in de woning. Kijk in de brievenbus. Een luciferhoutje tussen een deur en een deurpost valt naar beneden als de deur geopend wordt, een goede methode om te checken of er soms iemand de woning betreedt.

Voor de duur van de leegstand kun je navraag doen bij de buren. Je weet echter nooit zeker of deze informatie betrouwbaar is en of de buren jou goedgezind zijn.

Een zekerder manier is de afdeling informatie van de SWD opbellen. Particuliere eigenaren zijn verplicht om het leegkomen van de woningen in hun bezit, welke binnen de particuliere sector vallen, te melden aan de SWD. De datum die de SWD geeft ligt meestal twee weken na het daadwerkelijke leegkomen van de woning, maar het verschil kan veel groter zijn. Het kan dus geen kwaad om deze informatie te vergelijken met die van de buren. Ook het KSU kan informatie hebben over de duur van de leegstand.

Volgens de wet dient een woning één jaar leeg te staan voordat je deze mag kraken. Om meer precies te zijn; een woning mag niet wederrechtelijk worden betreden wanneer deze korter dan een jaar geleden nog in gebruik was. Sommige KSU's hanteren een kortere termijn vanwege onvrede met deze wet en / of omdat er zelden op grond van dit wetsartikel wordt ontruimd in bepaalde buurten. Woningen en panden die langer dan één jaar leeg staan zijn in principe kraakbaar.

Voor woningen van woningbouwcorporaties en dure woningen (boven de ƒ1085,-) geldt de leegmeldingsplicht niet. Hier heeft de SWD geen gegevens over. Dit betekent dat je geheel op eigen waarneming en informatie van buren en / of het KSU af moet gaan. Dit geldt helemaal voor grote te kraken objecten. Deze staan bijna nooit als woonruimte geregistreerd. Voor bedrijfsruimte geldt helemaal geen leegmeldingsplicht.

HUISVESTINGSVERGUNNING

Bij de SWD is nog een ander belangrijk gegeven te achterhalen, namelijk of er een huisvestingsvergunning is afgegeven voor de betreffende woning en wanneer dat zo is, op welke datum deze is afgegeven. Wanneer er geen huisvestingsvergunning is afgegeven, betekent dit dat niemand officieel toestemming heeft om de woning te bewonen. De datum is belangrijk, want als de vergunning bijvoorbeeld 20 jaar geleden is afgegeven en de woning nu leeg is, dan kan dit betekenen dat de vorige bewoner daar zo'n 20 jaar gewoond heeft en nu is vertrokken. Wanneer kort geleden een vergunning is afgegevendan zal de woning waarschijnlijk snel bewoond zijn. Woningen waarop een recente huisvestingsvergunning rust kun je maar beter niet kraken. Je ligt er binnen de kortste keren weer uit en bovendien is het heel vervelend voor degene die de vergunning heeft gekregen.

Voor woningen boven de ƒ1085,- en voor bedrijfsruimte is geen huisvestingsvergunning nodig. Hierover kun je dus geen informatie krijgen bij de SWD.

Voor het contact met de SWD is het handig, wanneer je meerdere woningen uitzoekt, om meteen de hele lijst te geven. Je komt dan serieuzer over, dan wanneer je steeds belt met een andere woning. Vriendelijk blijven en veel vragen werkt in je voordeel. Uiteraard vertel je niet aan de telefonist(e) dat je van plan bent een woning te gaan kraken.

TOEWIJZING

De Woningbouwcorporaties wijzen hun woningen toe aan woningzoekenden binnen hun eigen cluster. Voorrangskandidaten worden door de SWD bij een cluster ondergebracht waarna zij voorrang krijgen boven starters en doorstromers. Wanneer je gelegaliseerd wilt worden op een woning van één van de drie clusters, dan is het handig om je bij een corporatie in te schrijven die in deze cluster zit (uiteraard niet op je gekraakte adres). Wanneer dan het argument van de corporatie komt dat zij de woning aan een van hun leden willen toewijzen, dan kan jij naar voren brengen dat jij een van die leden bent.

Voor de particuliere sector kan je bij de SWD uitvissen of de woning een "claimwoning" of een "keuzewoning" is. Bij een claimwoning bepaalt de SWD wie er van hun lijst voorrangskandidaten in de woning mag gaan wonen. Bij een keuzewoning bepalen eigenaar en huurder zelf of zij met elkaar in zee gaan of niet. De eigenaar moet de huurder wel voordragen bij de SWD. Deze bepaalt vervolgens of de voorgedragen huurder in aanmerking komt voor een huisvestingsvergunning.

Voor eventuele legalisatie is het eenvoudiger wanneer je een keuzewoning gekraakt hebt. Het is over het algemeen makkelijker om een eigenaar te overtuigen dat hij / zij jou moet voordragen, dan de SWD ervan overtuigen dat jij degene bent die op die woning mag wonen, vooral wanneer je geen voorrangskandidaat bent. Bij een voordracht van de eigenaar van jou op de woning dien je wel voor een huisvestingsvergunning in aanmerking te komen anders heeft het geen zin.

GROOTTE VAN DE WONING

Dit is ook informatie die je bij de buren kunt halen. Wanneer zij tenminste een beetje spraakzaam zijn. Zij kunnen je dan vaak vertellen hoe groot de woning is en hoeveel kamers deze bevat. Voor meer precieze informatie moet je naar de woningcartotheek. Deze is gevestigd bij het gemeentekadaster zie adressenlijst. Tegen vergoeding kun je hier de bouwtekeningen van de woning inzien of kopieren.

HUURPRIJS

Het is raadzaam om voor verder uitzoekwerk een indicatie te hebben van de huurprijs. Vooral of deze boven of onder de ƒ1085,- ligt. Dit om te bepalen in welke sector de woning valt. De buren, mits spraakzaam, blijven een goede informatiebron, maar tevens is het mogelijk gedetailleerd onderzoek te doen. Soms wil de afdeling informatie van de SWD wel iets loslaten over de hoogte van de huur. Bij de huuradviescommissie kun je informatie krijgen over de huurprijs van de woning. Voor huurwoningen geldt een maximaal redelijke en een minimaal redelijke huur. Deze wordt gebasseerd op een puntenstelsel. Bij het wijkcentrum in je buurt hebben ze deze puntentelling op papier. Hiermee kun je zelf redelijkerwijs bepalen wat de hoogte van je huur zou mogen zijn. De eigenaar kan natuurlijk een veel hogere huur vragen. Alleen bij huren onder de ƒ1085,- heb je te maken met de SWD en een huisvestingsvergunning. Wanneer de huur meer bedraagt heb je te maken met de eigenaar en diens makelaar. Hou er rekening mee dat eigenaren wel eens te veel huur vragen Het kan dus zijn dat de eigenaar beweert dat de huur hoger is dan ƒ1085,-, maar dat de puntentelling in de woning onder dit bedrag uitkomt.

KADASTER

Voor je gaat kraken is het belangrijk om te weten wie de eigenaar is. Dit is vrij eenvoudig te achterhalen bij het kadaster zie adressenlijst. Bij het rijkskadaster kost deze informatie ƒ10,-. Bij het gemeentekadaster is het goedkoper ƒ8,-. Deze informatie is echter minder recent en soms zelfs sterk verouderd. Bovendien moet je voor het gemeentekadaster eerst naar de Bijlmer. Soms is het echter helemaal niet nodig om naar het kadaster te gaan. Bij de SWD kom je er meestal wel achter of een woning van een woningbouwcorporatie is en van welke. Ook kan het zijn dat het KSU meer weet. Bij de SWD mogen ze eigenlijk niet zeggen wie de eigenaar is, als het een particulier betreft, soms heb je echter geluk en doen ze het toch.

EIGENAREN

Wanneer je weet wie de eigenaar is van het te kraken object, is het verstandig deze informatie eerst met jouw KSU door te spreken. Niet alle eigenaren zijn even vriendelijke types, sterker nog sommige kunnen ronduit gevaarlijk zijn. Wanneer je iets van zo'n figuur gaat kraken kun je maar beter goed voorbereid zijn. Door de jaren heen hebben de verschillende KSU's heel wat ervaring opgedaan met ongure eigenaren en velen zijn dan ook bekend.
De KSU's hebben echter niet alle informatie. Voor een completer overzicht kun je terecht bij het Speculatie Onderzoeks Kollektief (SPOK) zie ook bijlage SPOK. Hier hebben ze een archief waarin allerlei informatie over eigenaren is opgeslagen. Van speculanten en projectontwikkelaars tot ware criminelen en hun knokploegen. Ondanks deze informatiemassa is het zo dat zelfs wanneer men niets weet over een eigenaar, deze wel degelijk gevaarlijk kan zijn. Iedere gevaarlijke eigenaar is pas bekend geworden na diens eerste knokploegoptreden.

STADSVERNIEUWING

Vooral in oudere buurten is het mogelijk dat de woning die jij wilt gaan kraken onder de stadsvernieuwing valt. Dit betekent dat deze woning op de nominatie staat voor sloop-nieuwbouw, of voor renovatie. Het is nogal zinloos om een woning te kraken waar je na een maand weer uit moet vanwege sloop of renovatie. Voor de benodigde informatie kun je terecht bij het wijkcentrum in de betreffende buurt. Hier weten ze meestal of er sprake is van sloop of renovatie en zo ja wanneer deze is gepland. Wanneer de werkzaamheden pas over een half jaar of meer beginnen is het zeker de moeite waard om de woning te kraken.

VERGUNNINGEN

Voor sloop en renovatie zijn vergunningen nodig. Wanneer een eigenaar wil verbouwen en hij / zij heeft de benodigde vergunningen, is het weinig zinvol om te gaan kraken. Meestal lig je er erg snel weer uit. Bij een sloopvergunning liggen de zaken heel anders. Het kan erg lang duren voordat een geplande sloop daadwerkelijk wordt uitgevoerd. In dat soort gevallen is het dus heel aantrekkelijk om te gaan kraken. Wanneer je gaat uitzoeken of er gesloopt / verbouwd gaat worden, moet je altijd naar vergunningen vragen en niet naar plannen. De aanwezigheid van plannen alleen zegt helemaal niets! Of er wel of geen vergunningen zijn afgegeven kunnen ze je vertellen bij bouw en woningtoezicht (BWT). In elk stadsdeel is een afdeling BWT, voor het centrum moet je bij het centrale BWT zijn zie adressenlijst
Wees voorzichtig met het opvragen van informatie bij BWT! Het is in het verleden wel eens gebeurt dat BWT de eigenaar waarschuwde, na een vaag telefoontje, dat zijn pand binnenkort gekraakt zou worden. Bij voorkeur dus pas op het laatste moment opvragen, of als je al gekraakt hebt.

VOORBEREIDING

Wanneer je zo'n beetje alle informatie op een rijtje hebt en het lijkt erop dat de woning kraakbaar is, zijn er nog een paar kleine dingen die je moet regelen. Allereerst kun je alvast gaan kijken hoe je binnen kunt komen en wat voor soort sloten er op de deur zitten. Je moet zelf ook een slot aanschaffen. Welk type slot hangt af van de specifieke omstandigheden. Hierover kan het KSU je informeren. Bovendien dien je bij de kraak te beschikken over een stoel, een tafel en een bed. Dit omdat een wetsartikel stelt dat deze attributen minimaal in een woning aanwezig moeten zijn om te constateren dat deze bewoond is. Er is een kans dat er ter plekke ontruimd wordt wanneer één of meer van deze attributen niet aanwezig is.

DE KRAAK ZELF

Als alles geregeld is kun je met een groep vrienden de wonig gaan kraken. Verstandiger is echter om hierbij de hulp van het KSU in te roepen. Hier werken mensen met veel ervaring en een goede kennis van de regels en wetten.

Zij kunnen je helpen met een verzamelplaats in de buurt van de te kraken woning. Zij hebben het juiste gereedschap en mensen die weten hoe daarmee om te gaan. Bovendien kunnen zij mobiliseren voor een eventuele kraak, zodat er voldoende mensen zijn.

Wanneer je via het KSU wil kraken stellen wij het op prijs als je de gegevens die je uitvindt tijdens de kraakvoorbereiding opschrijft op de bij deze handleiding gevoegde checklist. Neem deze vervolgens mee naar het KSU. Dar kan dan een afspraak gemaakt worden voor een eventuele kraak, of men kan je adviseren om nog enkele andere zaken uit te zoeken alvorens tot kraken over te gaan.

JURIDISCHE BIJSTAND

Gezien de steeds groter wordende mogelijkheden van eigenaren en justitie om krakers zo snel mogelijk weer uit hun gekraakte ruimtes te verwijderen, kan je feitelijk niet zonder juridisch advies en / of juridische bijstand. Voor advies kun je terecht bij een buro voor rechtshulp. Dit is het eerste half uur gratis. Juridische bijstand is echter ook onontbeerlijk. Al was het alleen maar omdat de officier van justitie jou niet de informatie verstrekt die hij wel aan een advocaat zou geven.
Het is aan te bevelen een advocaat te regelen voordat je gaat kraken. Soms heb je er al één nodig direct na de kraak (als de smeris erg moeilijk doet bijvoorbeeld). Wanneer het uiteindelijk tot een gerechtelijke procedure komt is het zeker nodig om een advocaat te hebben, als je je wilt verdedigen tenminste.

...EN VERDER

Het is onmogelijk te voorspellen hoe alles na de kraak gaat verlopen. Zoveel kraken, zoveel geschiedenissen. Maar het is niet waarschijnlijk dat de eigenaar en andere belanghebbenden staan te juichen, omdat je hun bezit gekraakt hebt. Heel zelden wil het wel eens tot een snelle legalisatie komen. Meestal volgen er één of meerdere pogingen tot ontruiming. Ondanks het feit dat de juridische middelen van eigenaren tegen kraken immer toenemen, betekend dat niet dat je in alle gevallen na korte of langere tijd weer moet vertrekken. Hoe je kansen liggen hangt voor een groot deel van je inzet af en van de mate waarin je goed contact houdt met jouw kraakspreekuur en je advocaat. De kraakspreekuren staan altijd open voor vragen en helpen bij problemen. Wij zien onze taak wat breder dan het kraken alleen, maar stellen groot belang in het behoud van gekraakte ruimtes.

--------

Het Spekulatie Onderzoeks Kollektief (SPOK) is een groepje huurders en krakers dat een archief bijhoudt over de huizenmarkt. Zij besteden voornamelijk aandacht aan individuele huisbazen en de ervaringen die er met hen zijn. Verder is er ook veel achtergrondmateriaal aanwezig over geschiedenis, ruimtelijke ordening en juridische (kraak)zaken.

Een deel van het SPOK-bezoek zijn mensen die willen gaan kraken. Via het kraakspreekuur (of voor de 'wildkrakers' via bijvoorbeeld deze handleiding) heeft men gehoord dat de eigenaar bij het Rijkskadaster opgevraagd dient te worden. Hier kan je, indien je meer wilt weten over de financiële achtergronden van je pand, ook het koopcontract en eventuele hypotheekaktes opvragen. De prijzen hiervoor kunnen aardig oplopen. Toch raadt het SPOK dit aan wanneer je zeker weet dat je gaat kraken. Er komen in dat soort papieren veel namen en allerlei regelingen voor die van belang kunnen zijn voor de slaagkansen van je project.

Als de eigenaar van je pand een BV, NV, Stichting etc. is kan je de Kamer van Koophandel bezoeken of bellen om erachter te komen wie de directie vormt van deze rechtspersoon. Vraag ook gelijk welke BV's en dergelijke er op hetzelfde adres staan ingeschreven. Op die manier kom je achter namen waar wij in ons archief naar kunnen zoeken. Soms werkt een persoon namelijk met verschillende BV's en kennen wij er maar 1. Overigens kost een Kamer van Koophandelbezoek ook geld.

De gegevens die je hebt verkregen, neem je mee naar het SPOK. Zij kunnen dan hun informatie ernaast leggen. Dit levert soms een duidelijk beeld van de werkwijze van je eigenaar op, maar meestal is hier nader onderzoek voor nodig. Hierover kan het SPOK je informeren of ze kunnen je erbij helpen. De informatie kan in eerste instantie gebruikt worden om in te schatten of je eigenaar gevaarlijk is. Daarnaast is zij bruikbaar bij processen, in eventuele buurtbriefjes, persberichten etc.

KRAAKSPREEKUREN Amsterdam

KRAAKSPREEKUREN buiten Amsterdam

• Arnhem; Apeldoornsestraat 4 (deurbel Bazoeka), elke eerste en derde vrijdag van de maand tussen 20:00 en 21:30 uur.
  
• Breda; Kloosterlaan 212, 4811 EE Breda. Tel : 076-5222590, fax : 076-55207859
  
• Eindhoven; Alleen op afspraak, bel eerst met 040-2444707
  
• Nijmegen; v. Broeckhuysenstraat 46 open: elke zaterdag van 15.00u tot 17.00u. E-mail ksu@dds.nl
  
• Utrecht; iedere dinsdag van 17:00-18:00u. in Ubica, Ganzenmarkt 26. Of bel voor een afspraak met 06-25353661. Email: ksutreg@squat.net
  
• Leiden; schriftelijk via Postbus 2228, 2301 CE Leiden, of mail eurodusnie@squat.net
  
• Tilburg; Willem II-straat 66, postbus 10139, 5000 JC Tilburg. Tel. 013-5435977. Spreekuur iedere EERSTE dinsdag van de maand, van 15.00-17.00u. kraaktilburg@hotmail.com
  
• Zaandam; Nicholaasstraat 2b, Zaandam.
  donderdag 20:00-21:00u.
• Zwolle; kijk voor hun bijlage bij de kraakhandleiding hier
  
• Rotterdam ; Mathenesserlaan 173 (JIP) tel. 010-4362544, elke woensdag van 15.00-17.00u.
  
• Den Bosch; Postelstraat 23, elke donderdag van 19:00-20:30u. Email ksudb@dds.nl
  
• Groningen; iedere woensdag van 19:00-20:00u. te Eerste Drift/Spilsluizen 2. E-mail kggroningen@hotmail.com
  
• Wageningen; iedere eerste donderdag van de maand, 19:30-21:00uur in Kafe de Overkant, Bevrijdingsstraat 38, Wageningen.
  

Voor andere adressen buiten Amsterdam, neem kontakt op met het SPOK

-CHECKLIST-

Eigenaar
Naam:...................................................................
Adres:...................................................................
Woonplaats:...........................................................Telefoon:.......................
Firma naam:...........................................................
Adres:...................................................................Vennoten:.......................
Plaats:..................................................................Telefoon:.......................
Bank/Gironummers:.................................................

Woning
Adres:..................................................................
Staat leeg sinds:....................................................
Grootte van de woning:........................................... Aantal kamers:..............
Huur van de woning:...............................................
Claim of keuze woning:............................................
Wat is de bestemming van het pand:..........................
Is het een SWD woning: ja / nee
Is er een huisvestingsvergunning afgegeven: ja / nee
Is er een bouwvergunning: ja / nee
Is er een sloopvergunning: ja / nee
Is er een splitsingsvergunning: ja / nee
Is er een woningontrekkingsvergunning: ja / nee
Elektriciteit: ja / nee
Gas: ja / nee
Water: ja / nee
Wordt de woning door een makelaar beheerd ja / nee , zo ja, wie?
................................................................
Staat de woning: te koop / te huur

Kraken
Soort slot: - losse cilinder ja / nee Aantal:.................
- vaste cilinder ja / nee Aantal:.................
- pinslot ja / nee Aantal:.................
- woningbouwcilinder ja / nee Aantal:.................
- ander type ja / nee Aantal:.................
Kraken via voordeur ja / nee
Kraken via raam ja / nee Waar:...................
Kraken via dak ja / nee
Andere mogelijkheden:............................................................................
Moet er gebarricadeerd worden ja / nee
Zo ja? Wat: (aantal ramen / deuren, maten).................................................
...........................................................................................................
...........................................................................................................

Algemeen
Informatie gekregen van: Naam:.......................................................
Adres:.......................................................
Telefoon:...................................................
Binnen gekomen op spreekuur:.............. (dag).............(maand)................(jaar)
Behandeld door:.....................................................................................