HOD Nederland werd in 1982 opgericht door een paar snelle jongens
die uitwaren op het verdienen van veel geld.
Hun 'dienstverlening' bestaat uit het bewaken, voor korte en lange duur, van objecten in de vastgoedsector. Van kleinschalige projecten voor particulieren tot grote opdrachten als kazernes, ziekenhuizen en zelfs hele woonwijken, in opdracht van onder meer overheidsinstellingen, institutionele beleggers en projectontwikkelaars. Dat het voor het grootste deel om speculatieve objecten gaat, blijkt gewoon uit jurisprudentie van Officieren van Justitie wat betreft het kraken van panden die actief in de verkoop staan: altijd negatief. Eigenaars hebben dus een ander doel: geld verdienen over de ruggen van woningzoekenden, hoofdzakelijk jongeren. Eigenlijk is dat hetzelfde doel als het HOD.
HOD Nederland bv en haar zusterorganisaties HOD Presentie bv, richting gebruikers opererend onder de naam Stichting Tijsrust en bewakingsdienst Teleguard uit Apeldoorn profiteren optimaal van de woningnood onder jongeren en studenten in Nederland.
HOD Nederland, de Zwerfkei, Ad Hoc, Camelot en dat soort clubs worden ook wel kraakwachtenbureau's genoemd. Zij laten jongeren en studenten tegen betaling (oppassers) panden bewaken, dat wil zeggen zij wonen er wel, maar mogen niets aan inrichting ed veranderen. Aan de andere kant bieden kraakwachtbureau's aan hun clienten (particulieren, bedrijven etc) de service van tijdelijke oppas. Hiervoor worden studenten riante vergoedingen betaald. Maar uiteraard slechts een schijntje van wat bijvoorbeeld het HOD vangt voor het regelwerk van de bedrijven.
Zij zijn in de loop der jaren uitgegroeid tot een soort natuurlijke vijanden van de kraakbeweging in Nederland. Vreemd genoeg is er nauwelijks actie gevoerd door de krakers in den lande tegen dit soort 'broodroof'. Enorme panden worden vaak door een handjevol a-politieke oppassers bewoond, watertandende krakersters voor de deur ten spijt. Het stak de kraakbeweging ook dat die verdomde oppassers zich niet organiseerden, zich niet verzetten tegen de rechteloze positie, tegen het patriarchale gedrag van het HOD en tegen de woningnood in het algemeen. En dat laatste was misschien wel waarom de kraakbeweging nauwelijks een vuist kon maken tegen de praktijken van de kraakwachtenbureau's de meeste mensen binnen de kraaksien zagen kraakwachten ook als slachtoffers van de woningnood, sterker nog sommige krakers waren ooit kraakwacht en zeker ook andersom...
Maar hoe gaat zo'n organisatie nu in zijn werk? Hoe werven ze hun klanten? En hoe komen ze aan dat enorme bestand oppassers en tijdelijke bewakers? Hoeveel geld gaat er in zo'n bedrijf om? En waarom vindt heel Nederland dit normaal? Op een mooie avond stapten we bij de HOD naar binnen en zochten naar de antwoorden...
Oppasser kun je pas worden als je wordt voorgedragen door tenminste een al actieve oppasser. Deze staat dan ook min of meer garant voor de nieuw geworvene oppasser. Hoe de garantsteller dan tot het oppasdom is gekomen is onduidelijk, waarschijnlijk via familie of goede bekenden van HOD- medewerkers. Als beginnende oppasser krijg je een contract voorgeschoteld waarin van je van je fundamentele huurrechten wordt beroofd. Het HOD biedt, na beeindiging van het contract geen tijdelijke andere woonruimte aan, laat staan vervangende huisvesting. Het HOD bepaalt wie er bij je komen wonen, de oppasser stort een borg van f 600,- op de rekening van het HOD waar eventuele gemaakte kosten aan het einde van de periode mee verrekent worden. Mocht je als oppasser je voorschot op de gas- en electrarekening niet op tijd betalen, brengt de HOD zonder nadere waarschuwing vanaf dag een rente in rekening en uiteraard administratiekosten en de verdere rechten welke HOD heeft. Uiteraard zijn alle kosten van gerechtelijke of buitenrechtelijke incassering voor de oppasser. Het HOD hanteert een opzegtermijn van twee weken, de oppasser kan drie weken opzegtermijn hanteren. Als je middenin een maand erachter komt wat voor achterbakse types die HOD'ers eigenlijk zijn en je zegt je contract op, kun je fluiten naar (resten van) voorschotten die je had betaald voor die maand.
Voorbeelden van het belerende toontje van de HOD'ers tref je aan onder de kop verplichtingen. De opppasser dient als een 'goed huisvader' met de onroerende zaak om te springen, mededelingen en verzoeken van derden betreffende het pand onverwijld te melden aan het HOD, de oppasser heeft maar te slikken dat het HOD ten alle tijde binnen kan komen vallen maar het HOD is bereid tot een tegemoetkoming dat, waar mogelijk, (ik ben benieuwd naar de praktijk) 12 uur van tevoren een bezoek aangekondigd kan worden. Hierbij zal het HOD erop toezien dat de privacy van de oppasser in acht wordt genomen. De oppasser moet zich van haar kant onthouden van ieder contact met opdrachtgevers en/of vertegenwoordigers. Het HOD op haar beurt is niet verantwoordelijk voor schade aan het onroerende object en dringt er dan ook bij de oppasser op aan om zich op correcte wijze te verzekeren tegen wettelijke aansprakelijkheid. Want het HOD sluit geen verzekeringen af met oppassers. Bij schade aan het object, wat door meerdere oppassers wordt bewaakt, gaat het HOD de schade hoofdelijk verhalen. Hiermee vergroten zij ongetwijfeld de kans dat er in ieder geval iets wordt terugbetaald.
Onder het kopje 'bijzondere bepalingen' gaat het wel heel ver. Het HOD is gerechtigd om aan oppasser toebehorende zaken uit de onroerende zaak te verwijderen en voor rekening en risico van de oppasser op te slaan (!) En als uitsmijter krijg je nog te horen dat je geen huisdieren mag houden, geen feesten, evenementen of soortgelijke bijeenkomsten mag organiseren (of helpen organiseren) en dat je al die poen die je het HOD verschuldigd bent alleen via automatische incasso mag betalen...
In het doopceel van de oppasser wordt, naast de hele rits gebruikelijke legitimatieshit, ook het adres en telefoonnummer van je ouders ingevuld en eventueel van je werkgever en/of school.
Smeuig om te lezen zijn ook de aantekeningen die ter handleiding dienen
om zo'n contract te verduidelijken aan de potentiele oppasser. Er wordt
geloot als er meerdere mensen in meerdere ruimtes moeten oppassen, er mogen
dus geen onderverhuurconstructies gemaakt worden want "Ik wil geen vreemden
tegenkomen als ik toevallig langskom." Toevallig, jaja. Ook blijkt
dat er in het contract toch niet alles vermeld staat dat de oppasser moet
weten. Zo staat er met de hand bijgeschreven: "sleutels voor je kamer
moet je op eigen kosten laten bijmaken, maar je bent wel verplicht 1 sleutel
daarvan aan het HOD te overhandigen in verband met bezichtigingen."
En je mag onder geen beding "info over bijvoorbeeld je oppasserscontract
doorgeven aan een opdrachtgever." Kennelijk speelt de HOD jegens haar
clienten geen open kaart. Over de aansprakelijkheid door schade dient de
dienstdoende HOD'er bij de contractbesprekingen nog toe te voegen dat "je
ergens op eigen risico gaat wonen en als je denkt dat het een onveilige
situatie is, je er niet moet gaan wonen." Zo, die zit! En waar al eerder
werd aangedrongen op een "correcte wijze van verzekeren door de oppasser"
wordt handgeschreven nog toegevoegd dat "het HOD geen inboedel-, waterschade
of inbraakverzekering heeft." En als je toch stiekem een goudvis besluit
te hebben in je oppaspaleis, dan krijg je een aantekening en wordt je na
afloop van je contract uit het oppasbestand geknikkerd. En een feestje
organiseren (of soortgelijke bijeenkomst, de definitie van het HOD is bewust
vaag gehouden, terwijl ze zelf wat affeesten, zie hoofdstuk 'Een kijkje
achter de schermen van het kantoorleven van de HOD) kun je maar beter helemaal
laten. "De wereld is zeer klein dus we komen er altijd wel achter."
Dat is dus een contract voor een zeer korte tijd, onder het mom
van het gunnen van rust aan studenten die effe willen studeren of iets
dergelijks. "Je kunt naar believen je eigen tijd indelen. Je kunt gaan
studeren een muziekinstrument bespelen als het geen overlast voor de omgeving
oplevert) of af en toe een dutje doen etc. Je functie is van passieve aard.
Het aanwezig zijn is voldoende. " Dat laatste blijkt, als je verder
leest, nogal tegen te vallen. Als er iemand aanbelt treedt er een hele
procedure in werking. Pasje vragen, controleren of dat nummer op jouw HOD-lijstje
voorkomt, zoniet bellen met HOD en de persoon buiten laten wachten (kan
de eigenaar zijn). Alles noteren in het logboek. Het stuk over inbrekers
is helemaal hilarisch. Als je iets hoort moet je muziek aanzetten en onmiddelijk
de politie bellen en ten alle tijde agressief gedrag vermijden. Een alinea
later gaat HOD echter stoer doen volgens de wet is inbreken strafbaar en
zo'n persoon kun je dan ook staande houden en vasthouden. Echter niet fouilleren.
"Degene die het strafbaar feit heeft begaan moet dan wel onmiddelijk
aan de politie worden overgedragen."
"Mochten er derden willen bellen als dit wordt toegestaan door Tijsrust
dien je in het logboek te noteren: telefoonnummer naar waar gebeld wordt
met de datum." Verder moet er in het logboek staan wie het pand bezocht
hebben, wie er naar het pand gebeld hebben, welke presentant (tijdelijke
oppasser) wanneer aanwezig was en welke calamiteiten zich hebben voorgedaan,
bij post te bellen naar HOD, geen bezoek te ontvangen, geen alcohol en
drugs te gebruiken en je mede- presentanten aanspreken op hun verantwoordelijkheden.
Wat je onmiddelijk moet doen: "Het is van groot belang dat je kamer(s)
vanaf begin van de overeenkomst bewoond is (zijn). Dit moet nadrukkelijk
van buitenaf zichtbaar zijn. Controleer zelf (door van buiten naar binnen
te kijken) of dit inderdaad het geval is." En uiteraard checken of
je verzekering in orde is. Denk ook aan een inboedelverzekering. Verder
gelden zo'n beetje dezelfde contractuele voorwaarden als bij het oppasserscontract,
inclusiefje gedragen 'zoals een goede huisvader betaamt'. Alleen wil het
HOD ook je slaapgedrag nog controleren: "Een koppel van twee jongens
(vrienden) heeft de verantwoording ervoor te zorgen dat er minimaal een
van de twee aanwezig is. 's Nachts mag er geslapen worden maar vanaf 9:00
uur moet je wakker (en aangekleed) zijn." Maar niet zomaar aangekleed,
je bent verplicht om de HOD-truien te dragen...