Projekt Border 04

Projekt Border 04 - podróż po Europie Wschodniej Border 04 jest wieloplaszczyznowym projektem badawczym, którego celem jest takze nawiazanie kontaktów; będzie podrózowal od lipca do września wzdłuż nowych granic zewnętrznych UE, od Balkanów do Baltyku. Wspólpracując z lokalnymi inicjatywami, centrami kulturalnymi oraz mediami, mają zostać rozpoznane, okrażone oraz podziurawione nowe i stare granice urzędowej Europy. Czy po drugiej stronie politycznych granic znajduje się wirtualną Europą? Europa otwarta, gdzie nie chodzi o przyłączanie i wykłuczanie, lecz znacznie bardziej o wolność komunikacji i poruszania ? Warszawa: na starym stadionie - wielkim, codziennym bazarze Europy Wschodniej w polskiej stolicy, rzekomo można kupić wszystko, min. także sfalszowane dokumenty podrózy. Podczas krótkiej wizyty w lecie zeszlego roku napotkaliśmy tam przede wszystkim niczym nieobciążony handel ze wszystkimi wariantami produkcji pirackiej, od najaktualniejszych DVD do najnowoczesniejszych butów sportowych Nike. Szczególnie rzuciły nam się w oczy liczne stoiska afrykanskich sprzedawców, którzy w ten sposób organizują swoje przeżycie, wzgłednie zarabiają pieniąze, aby sfinansować „nastepny skok” do Europy Zachodniej. Spotkaliśmy także takich, którzy przebywają już tutaj od kilku lat, jeden z nich był nawet już krótko w Niemczech, jednak w ramach tzw. Bezpiecznej Regulacji dla Krajów Trzeciego Swiata został deportowany przez niemieckie wladze z powrotem do Polski. Będzie znowu próbował, tak jak tysiące innych transimigrantów, którzy nie tylko w Warszawie czekają na swoją szansę.... Ushorod: stanowi otwarta tajemnice fakt, iż granica z Ukrainy do Wegier lub do Slowacji jest hermetycznie zamknięta przez ukrainską straz graniczną, która chce poprawić swoje dochody. Albowiem z wlaściwego wynagrodzenia można się tylko bardzo zle utrzymać, a pieniądze z łapówek od przemytników stanowia konieczny zarobek poboczny. Przez to w dosłownym znaczeniu tego slowa, nikomu nie uda się przejść. Jednak zaostrzenie rezimu granicznego przebiega na Ukrainie na róznych poziomach. Członkostwo w UE jest jeszcze daleko, jednak nacisk na szengenowskie standardy już działa. Obozy przejściowe i deportacyjne dla uchodzców oraz imigrantów w ostatnich latach nie tylko zostały stworzone na granicach zewnętrznych nowych krajów członkowskich od Slowacji przez Wegry, aż do Baltyku. Sytuacja dwóch chronionych militarnie obozów w pobliżu Mukachevo, około 80 kilometrów od Ushorodu, gdzie jest wiezionych do 1000 ludzi w bardzo złych warunkach, mówi samo za siebie... Arad: od wielu lat kobiety z rumunskiego Aradu przyjeźdzaja jako robotnice sezonowe do Niemiec. Pracujaą np. przy zbiorze szparagów lub truskawek za niskie wynagrodzenie, jak na miejscowe warunki. Dwa miesiące tej meczarni przynoszą wiecej - w odniesieniu do rumunskiej sytuacji - anizeli roczny zarobek. Jesli zostanie wyplacony! W lecie 2002 zostało oszukanych 18 kobiet z Aradu przez rolnika z heskiego Lampertsheim. Jednak broniły się z pomoca inicjatywy poparcia, a takze prawnie; wiec mogły przez sadem skutecznie uprawomocnic dochodzenie swoich roszczen odnosnie wynagrodzenia. Kobiety te były w wieku od 40 do 60 lat i na pewno nie przyczyniły się ze swoją smialością do potwierdzenia szeroko rozpowszechnionego obrazu biednych wykorzystywanych ofiar. Jednoczesnie raczej bardziej mozna zawdzieczac lancuchowi przypadków , który uczynił możliwym kobietom, złożenie pozwu pod sądem o ich cieżko zarobione pieniądze. W ramach projektu filmowego przeprowadzaliśmy wywiady z niektórymi z tych kobiet oraz pytalismy sie o ich motywacje oraz przemyslenia, zeby podjac ta ciężka prace na zachodzie... Warszawa, Ushorod, Arad ..., na pewno są to trzy stacje w nadchodzacym lecie dla znajdującego sie przygotowaniu projektu B04. W chwili obecnej jeszcze pozostaje otwarte, jak daleko będzie mozna calość prowadzić jako przejściowa podróż od Slowacji do Lotwy lub czy tez, w tym samym czasie będą mieć miejsce równolegle inicjatywy w różnych miejscowościach. Na trasie przejazdu, w kazdym badz razie znajduja sie wraz z Wegrami, Slowacja i Polska nie tylko kraje, które teraz od pierwszego maja należa oficjalnie do UE oraz klubu Schengen. „Dodatkowe kursy” będą do Chorwacji i Serbii (min. przy koncu lipca do Belgradu, gdzie odbędzie sie konferencja Peoples Global Action), a nawet do Rumunii oraz Ukrainy. Konkretne uksztaltowanie B04, ostatecznie oraz decydujaco zalezy od tego, w jakiej formie w idee projektu wlacza się ludzie i inicjatywy z danego miejsca. W ostatnich latach rozwinely sie kontakty na wielu plaszczyznach, przede wszystkim przez siec NoBorder (www. noborder.org), jak i takze przez organizowane w Europie Wschodniej obozy antygraniczne. Po drugie dzięki wchodnioeuropejskim inicjatywom medialnym, które sygnalizują rosnące zainteresowanie. "Freedom of movement - Freedom of communication" – już w poprzednim roku próbowaliśmy jako „czasowe stowarzyszenie każdy człowiek jest ekspertem” przesunać te dwa slogany w centrum debat i mobilizacji. Także nowy projekt celuje w nowe praktyczne przetworzenie tego podwójnego hasła. Nie jesteśmy zainteresowani, po raz setny oskarzać twierdzę Europę, teraz z rozszerzonymi murami obronnymi oraz analizować nową EU jako rozszerzoną strefę niskich zarobków. I tym samym wybiórczo ubolewać nad cierpieniem osiadłych na mieliżnie uchodzców lub wykorzystywanych pracowników – imigrantów. Faktem jednak jest, iż od wielu lat transemigrancji stanowia składowa konstrukcji Europy szengenskiej oraz jako pracownicy - imigranci podminowywują oraz naglaśniają przypadki wyzysku. Autonomia migracji nie może się złamać i być przełamana. Tzw. rozszerzenie na wschód, może być dalece odczytywane jako reakcja na to, iż dotychczasowe mechanizmy kontrolne i regulujace funkcjonowaly niedostatecznie. I bezposrednie wlaczenie do UE oraz standardów Szengen mozna ocenic jako próbe zorganizowania porzadku na nowo. Jak daleko odpowiednie polityczno ekonomiczne wyliczenia się otworza lub czy transimgranci, jak i imigranci - pracownicy przyswoja sobie w zmienionej konstelacji nowe przestrzenie do poruszania, pozostaje w kazdym badz razie czyms wiecej, anizeli otwartym pytaniem. W każdym bądż razie w tym kontekście stawiamy projekt, po prostu (oczywiście skromnie) jako próbe wspóldzialania celem dalszego podminowywania konstruowanych, nowych granic Europy. Odpowiednio do tego B04 będzie mniej stawiał na spektakularne formy protestu ,a więcej na kontakty oraz badania na poziomie życia codziennego. Zaplanowane sa male spotkania jak i warsztaty, prezentacje oraz wyswietlanie filmów w miejscach publicznych. Warszawa, Ushorod, Arad ... dwa tematyczne punkty ciezkosci B04, migracja tranzytowa i za pracą, nie były przypadkiem poruszone na w/w przykładach: przedluzanie rezimu granicznego, jednak przed wszystkim rodzaj i sposób, w jaki sie obchodza z tym transemigranci, jak sie przebija w swoich sieciach, lub wykorzystanie pracowników sezonowych w sektorach niskich plac, jednak przede wszystkim formy obchodzenia sie i poszukiwanie doswiadczen wschodnio europejskich wedrownych pracowników. Rozszerzone kontakty wschód – zachód, wschód – wschód, dostęp do wiedzy o migracji za azylem, malżenstwem lub pracą, wymiana róznorodnych doswiadczen o pracy wędrownej oraz jej wynagrodzeniu i standardzie spolecznym, pytanie o cyrkulacje i doswiadczenia w walce, indywidualne i skolektywizowane ... wszystko to nas interesuje, mamy wiele do nauczenia się, jednocześnie nieco mozna przekazać, komunikować się, jeśli sa dla nas powazne kroki w kierunku globalizacji oddolnej. Nawiazanie do wolnosci komunikacji i przemieszczania sie uwazamy, w kazdym badz razie za czolowe, z tym ścisle złączone jest pytanie o transnarodową wymianę oraz formy organizacyjne. A projekt B04 ma dzialac jako dalszy katalizator.
Kontakt dla zainteresowanych: hagen@kein.org, tylko w jezyku angielskim lub niemieckim.

z powrotem